Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở riêng lẻ tại Việt Nam

0
44

Luật đất đai và luật nhà ở đã có nhiều cơ chế thông thoáng trong việc cho phép Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở riêng lẻ tại Việt Nam (nhà ở thuộc sở hữu của các hộ gia, cá nhân không nằm trong các dự án thương mại).

I.Khái quát chung

  1. Người Việt Nam định cư ở nước ngoài 

Theo Luật Quốc tịch năm 2008

“3. Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài.

4. Người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài là người Việt Nam đã từng có quốc tịch Việt Nam mà khi sinh ra quốc tịch của họ được xác định theo nguyên tắc huyết thống và con, cháu của họ đang cư trú, sinh sống lâu dài ở nước ngoài.”

Như vậy, người Việt Nam định cư ở nước ngoài gồm 2 nhóm chủ thể là công dân Việt Nam và người gốc Việt Nam đang ở nước ngoài (mà người dân hay gọi nôm na là “Việt Kiều”). Người Việt Nam định cư ở nước ngoài có thể vẫn mang quốc tịch Việt Nam hoặc mang quốc tịch nước ngoài nhưng đã từng có quốc tịch Việt Nam mà khi sinh ra quốc tịch của họ được xác định theo nguyên tắc huyết thống.

Các giấy tờ chứng minh là Người Việt Nam định cư ở nước ngoài:

  • Giấy khai sinh; trường hợp Giấy khai sinh không thể hiện rõ quốc tịch Việt Nam thì phải kèm theo giấy tờ chứng minh quốc tịch Việt Nam của cha mẹ;
  • Giấy chứng minh nhân dân;
  • Hộ chiếu Việt Nam;
  • Quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam, Quyết định cho trở lại quốc tịch Việt Nam, Quyết định công nhận việc nuôi con nuôi đối với trẻ em là người nước ngoài, Quyết định cho người nước ngoài nhận trẻ em Việt Nam làm con nuôi.
  1. Nhà ở riêng lẻ 

Theo quy định tại Luật nhà ở năm 2014 thì Nhà ở riêng lẻ là nhà ở được xây dựng trên thửa đất ở riêng biệt thuộc quyền sử dụng hợp pháp của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, bao gồm nhà biệt thự, nhà ở liền kề và nhà ở độc lập.

  1. Điều kiện để người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở riêng lẻ tại Việt Nam
  • Phải được phép nhập cảnh vào Việt Nam;
  • Có nhà ở hợp pháp thông qua hình thức: mua, thuê mua nhà ở thương mại của doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh bất động sản; mua, nhận tặng cho, nhận đổi, nhận thừa kế nhà ở của hộ gia đình, cá nhân; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại được phép bán nền để tự tổ chức xây dựng nhà ở;
  • Có các giấy tờ sau:
    Với hộ chiếu Việt Nam thì phải còn giá trị và có đóng dấu kiểm chứng nhập cảnh của cơ quan quản lý xuất, nhập cảnh Việt Nam vào hộ chiếu;
    • Với hộ chiếu nước ngoài thì phải còn giá trị có đóng dấu kiểm chứng nhập cảnh của cơ quan quản lý xuất, nhập cảnh Việt Nam vào hộ chiếu và kèm theo giấy tờ chứng minh còn quốc tịch Việt Nam hoặc giấy tờ xác nhận là người gốc Việt Nam do Sở Tư pháp các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, cơ quan quản lý về người Việt Nam ở nước ngoài cấp hoặc giấy tờ khác theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Bình luận

Pháp luật từ lâu đã cho phép Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở riêng lẻ tại Việt Nam, nhưng còn nhiều hạn chế, bó buộc trong một số đối tượng, điều kiện nhất định. Tuy nhiên đến Luật đất đai 2013 và Luật nhà ở năm 2014 đã thông thoáng hơn rất nhiều, thể hiện rõ định hướng mở cửa, chính sách khuyến khích, thu hút đầu tư của kiều bào về nước góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế chung cho đất nước của Đảng và Nhà nước. Cụ thể những điểm mới sau:

  1. Về đối tượng

Luật đất đai năm 2003 quy định Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở riêng lẻ khi thuộc các đối tượng sau:

  • Người về đầu tư lâu dài có nhu cầu nhà ở trong thời gian đầu tư tại Việt Nam;
  • Người có công đóng góp với đất nước;
  • Những nhà hoạt động văn hoá, nhà khoa học có nhu cầu về hoạt động thường xuyên tại Việt Nam nhằm phục vụ sự nghiệp xây dựng đất nước;
  • Người có nhu cầu về sống ổn định tại Việt Nam;
  • Các đối tượng khác theo quy định của Uỷ ban thường vụ Quốc hội.

Và Luật nhà ở năm 2005 quy định điều kiện người đã về Việt Nam cư trú với thời hạn từ 6 tháng trở lên (sau Luật nhà ở sửa đổi năm 2009 là 3 tháng trở lên).

Như vậy trước đây pháp luật chỉ cho phép những người thực sự có mong muốn sinh sống lâu dài ở Việt Nam để học tập, làm việc, nghiên cứu mới được sở hữu nhà ở riêng lẻ. Tuy nhiên pháp luật hiện nay theo chủ trương thu hút nhân tài, nguồn lực cho đất nước đã bãi bỏ các điều kiện trên. Từ những điều kiện khắc khe về đối tượng đến thời gian cư trú, khi luật mới ban hành đã gần như xóa bỏ hết các điều kiện này, chỉ cần được phép nhập cảnh vào Việt Nam. Khi pháp luật thay đổi, nhiều cơ quan nhà nước chưa cập nhật được các quy định của pháp luật dẫn đến những khó khăn cho người Việt Nam định cư ở nước ngoài khi làm thủ tục xin cấp sổ đỏ cho nhà ở riêng lẻ.

  1. Về hình thức sở hữu nhà ở riêng lẻ
  • Có nhà ở hợp pháp thông qua 03 hình thức:

+ Thứ nhất: mua, thuê mua nhà ở thương mại của doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh bất động sản;

+Thứ hai: mua, nhận tặng cho, nhận đổi, nhận thừa kế nhà ở của hộ gia đình, cá nhân;

+ Thứ ba: nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở trong dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại được phép bán nền để tự tổ chức xây dựng nhà ở.

Các hình thức mà người Việt Nam định cư ở nước ngoài được sở hữu nhà ở riêng lẻ cũng mở rộng hơn nhiều. Tuy nhiên nhiều cơ quan hành chính chỉ cho phép người Việt Nam định cư ở nước ngoài được mua nhà ở trong các dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, giống với người nước ngoài. Nhưng chủ trương của Nhà nước muốn mở cửa cho những người dù mang quốc tịch nước ngoài nhưng là người gốc Việt muốn trở về quê hương được sở hữu nhà ở giống như công dân Việt Nam. Đó là được mua, nhận tặng cho, nhận đổi, nhận thừa kế nhà ở của hộ gia đình, cá nhân. Cơ quan hành chính cho rằng nếu áp dụng quy định này thì chẳng phải Việt Kiều sẽ về mua hết đất của người Việt mình hay sao?